foto1
foto1
foto1
foto1
foto1
Cetawikia.nl is jouw bron van informatie over cetacea. Hier kun je alle informatie vinden over deze fascinerende dieren. waaronder honderden pagina's, foto's, blogs en nieuwsberichten/ Wanneer men spreekt over cetacea gaat het over walvissen, dolfijnen en bruinvissen, de zogeheten 'walvisachtigen'. Dit zijn zeezoogdieren die zich volledig hebben aangepast aan een leven in het water. Lees meer

.

.

Cetacea komen in het wild in vrijwel alle zeeën (en enkele rivieren) voor. Hoewel ze zeer wijdverspreid zijn, hebben de meeste soorten een voorkeur voor de koudere wateren op het Noordelijk en Zuidelijk halfrond. Er zijn zowel soorten die vooral in kustwateren verblijven als soorten die altijd in open water leven. Van sommige soorten is zelfs bijna niets bekend omdat het leefgebied erg groot is of omdat ze ver van de kust leven of voor langere periodes in zeer diepe delen van de oceaan verblijven.

Per gebied en populatie zijn cetacea vaak perfect aangepast aan de omgeving waarin ze leven en/of het voedsel waarop ze jagen. Dit is onder andere te zien aan uiterlijke verschillen. Zowel tussen verschillende soorten als kleine uiterlijke verschillen tussen populaties van dezelfde soort. Ook is dit te zien aan de verschillende jachttechnieken die cetacea op verschillende plaatsen hebben ontwikkeld. Over het algemeen zijn zeezoogdieren zeer opportunistische dieren die zich succesvol weten aan te passen aan verschillende leefomgevingen en typen voedsel. Hierdoor is er het een orde met een zeer grote variatie aan dieren in vorm, leefwijze en dieet. Ook is het een van de meest wijdverspreide ordes in het dierenrijk. 

 

Hoewel wilde cetacea een zeer interessant en geliefd onderwerp zijn van wetenschappelijke studies, zijn er veel soorten die nog nauwelijks zijn bestudeerd of zelfs maar enkele keren zijn waargenomen. Een van de grootste redenen hiervoor is de slechte bereikbaarheid en de beperkte faciliteiten die men kan gebruiken in een leefomgeving op open en/of diepe zee. Er bestaan echter ook populaties met een vast gebied of migratieroute. Deze dieren zijn makkelijker te bestuderen en zeer waardevol voor de wetenschap. Er zijn plekken waar dezelfde populatie dieren al meer dan 30 jaar wordt bestudeerd!  Het identificeren van individuen gebeurt meestal via de rugvin. Dit omdat iedere rugvin uniek is en de rugvin altijd zichtbaar is wanneer de dieren aan de oppervlakte verkeren. Bij iedere rugvin wordt een nummer of naam genoteerd. Zo ontstaat er een 'catalogus' waarmee individuen in een populatie kunnen worden geïdentificeerd. 

 

Gedragingen variëren vaak per diersoort en populatie, maar een aantal gedragingen worden onder meerdere soorten cetacea gezien. Door lange observatie zijn een aantal van deze gedragingen te verklaren. Andere zijn nog niet ontcijferd door onderzoekers.

              Spyhopping

De Spyhop of periscoopsprong is een gedraging waarbij het dier omhoog komt uit het water. Dit kan alleen de kop zijn, maar ook de kop en een gedeelte van het lichaam (typisch tot ongeveer net onder borstvinnen). De reden van een spyhop is het visueel opnemen van de omgeving. Bijna alle soorten cetacea vertonen deze gedraging. Tijdens het spyhoppen houdt het dier zich bijna verticaal in het water en gebruikt de staartvin om in deze positie te blijven. Een spyhop kan enkele seconden duren, maar ook enkele minuten. Ook wordt deze gedraging vaak meerdere keren achter elkaar uitgevoerd. Er wordt gedacht dat bij een spyhop het dier bijna volledig om zich heen kan kijken. Cetacea kunnen zowel onder als boven water ongeveer even duidelijk zien. 

 

               Breaching

Bij  breaching komt een dier heel hoog uit het water, soms met bijna het gehele lichaam en laat zich dan (meestal zijwaarts) hard op het water vallen. Deze gedraging veroorzaakt een hele luid klap waarvan gedacht wordt dat soortgenoten deze op duizenden meters afstand nog kunnen horen. Het is niet zeker waarom cetacea breachen. De grootste theorie op het moment is ter communicatie. Het kan echter ook zijn ter verwijdering van parasieten of socialisatie onderling in een groep. Veel verschillende soorten cetacea breachen, maar bij de orka wordt dit het meeste waargenomen. Een volledige breach wordt ook wel een 'big splash' genoemd en is een favoriet onder whale-watchers.

 

               Porpoising

Bij  porpoising legt een dier grote afstanden af, vaak op een hoge snelheid waarbij het herhaaldelijk laag uit het water komt. Porpoising is een manier van energiebehoud omdat de dieren momentum gebruiken om uit het water te komen. Doordat de kop regelmatig bovenwater komt kunnen de dieren regelmatig ademen en hogere snelheden bereiken op langere afstanden. Hoewel deze gedraging vernoemd is naar de bruinvis ("porpoise") vertonen bijna alle soorten cetacea dit gedrag. Zelfs andere diersoorten zoals pinguïns en zeeleeuwen vertonen deze gedraging. Naast het reizen op lange afstanden wordt het ook gebruikt tijdens het jagen en tijdens het vluchten van roofdieren of andere potentiële vijanden.

 

                Lobtailing

Ook wel slapping genoemd. Hierbij brengt een dier de staart hoog in de lucht en laat deze hard op de oppervlakte van het water neerkomen. Hierbij hoort vaak een harde klap. Walvissen doen dit vaak door verticaal in het water te gaan hangen en de staart te buigen, dolfijnen blijven echter horizontaal in het water en maken een peddelende beweging. Vaak wordt het meerdere keren gezien in één 'sessie'. Bijna alle soorten cetacea vertonen deze gedraging. Dit is het meest voorkomend onder walvissen en zoutwater dolfijnen. De gedraging komt vaker voor bij dieren met een meer ontwikkelde sociale structuur waardoor gedacht wordt dat het een communicatiemiddel is. De klap gecreëerd door een lobtail is onderwater namelijk op honderden meters afstand te horen. De precieze reden is echter onbekend. Het gedrag wordt ook wel gelinkt aan agressie of een teken van ongenoegen.

 

           Pectoral slapping

Pectoral slapping wordt ook wel pec-slapping genoemd. Het is gelijk aan lobtailing, maar wordt uitgevoerd met de borstvinnen. Deze gedraging wordt vooral veel gezien bij bultrugwalvissen en orka's, maar het is een bekende gedraging onder verschillende soorten cetacea en zelfs zeehonden. Het dier brengt hierbij de borstvinnen verticaal boven het water en laat deze met een hoge snelheid en kracht op de oppervlakte neerkomen. De gedraging zou een non-verbaal communicatiemiddel zijn zoals ook gedacht wordt van het lobtailing en breaching. Het wordt vaak in sociale structuren waargenomen, zoals moeder en kalf groepen. Echter bijna nooit onder solitaire mannetjes. Een pec-slap brengt niet zoveel geluid voort als bijvoorbeeld een breach. Er wordt daarom gedacht dat het op korte afstanden wordt gebruikt en als sociale vertoning,

 

              Logging

Logging is een gedraging die cetacea vertonen in rust. Hierbij drijven ze aan de oppervlakte zonder voorwaartse beweging. De rug, rugvin en soms delen van de kop komen boven het water uit. Vaak lijken de dieren wat op drijvende boomstammen (logs) waar deze gedraging naar is vernoemd. Cetacea worden regelmatig voor lange periodes achter elkaar rustend aan de oppervlakte aangetroffen. Omdat ze bewust moeten blijven ademen rust maar één hersenhelft per keer. Logging wordt onder vrijwel alle soorten cetacea waargenomen. Het kan worden verward met 'milling'. Dit is wanneer een groep dieren aan de oppervlakte drijft terwijl ze onderling socializeren. Dit gedrag wordt voornamelijk bij grienden waargenomen.